{"id":1110,"date":"2022-04-03T14:00:41","date_gmt":"2022-04-03T14:00:41","guid":{"rendered":"http:\/\/workaddiction.org\/?page_id=1110"},"modified":"2023-01-05T06:46:40","modified_gmt":"2023-01-05T06:46:40","slug":"burn-out","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/workaddiction.org\/is_is\/burn-out\/","title":{"rendered":"Brenna \u00fat"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"1110\" class=\"elementor elementor-1110\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-5388413 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"5388413\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-4d49809\" data-id=\"4d49809\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a03a1d7 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"a03a1d7\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.6.2 - 04-04-2022 *\/\n.elementor-heading-title{padding:0;margin:0;line-height:1}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title[class*=elementor-size-]>a{color:inherit;font-size:inherit;line-height:inherit}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-small{font-size:15px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-medium{font-size:19px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-large{font-size:29px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xl{font-size:39px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xxl{font-size:59px}<\/style><h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Vinnuf\u00edkn og kulnun<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-a9a1669 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"a9a1669\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-bb90302\" data-id=\"bb90302\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9eb9a71 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9eb9a71\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.6.2 - 04-04-2022 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#818a91;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#818a91;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<p><strong><u>Hva\u00f0 er kulnun?<\/u><\/strong><\/p><p>Kulnun er skilgreind \u00ed al\u00fej\u00f3\u00f0legri flokkun sj\u00fakd\u00f3ma\u00a0<em>11<\/em>\u00a0Endursko\u00f0un (<a href=\"https:\/\/www.who.int\/news\/item\/28-05-2019-burn-out-an-occupational-phenomenon-international-classification-of-diseases\">ICD-11<\/a>) af Al\u00fej\u00f3\u00f0aheilbrig\u00f0ism\u00e1lastofnuninni sem h\u00e9r segir:<\/p><p>\u201eKrunnun er heilkenni sem er tali\u00f0 stafa af langvarandi streitu \u00e1 vinnusta\u00f0 sem ekki hefur tekist a\u00f0 stj\u00f3rna me\u00f0 g\u00f3\u00f0um \u00e1rangri. \u00dea\u00f0 einkennist af \u00feremur v\u00edddum:<\/p><ul><li>tilfinning um orku\u00feurr\u00f0 e\u00f0a \u00fereytu;<\/li><li>aukin andleg fjarl\u00e6g\u00f0 fr\u00e1 vinnunni e\u00f0a tilfinningar um neikv\u00e6\u00f0ni e\u00f0a tortryggni \u00ed tengslum vi\u00f0 starfi\u00f0; og<\/li><li>minnku\u00f0 fagleg virkni.<\/li><\/ul><p>Kulnun v\u00edsar s\u00e9rstaklega til fyrirb\u00e6ra \u00ed atvinnulegu samhengi og \u00e6tti ekki a\u00f0 nota til a\u00f0 l\u00fdsa reynslu \u00e1 \u00f6\u00f0rum svi\u00f0um l\u00edfsins.\u201c<\/p><p>\u00dereyta er kjarnaeinkenni kulnunar og gefur til kynna heildartilfinningu \u00feess a\u00f0 vera yfirbuga\u00f0ur og \u00fereyttur af vinnuskyldum. S\u00edfellt fleiri ranns\u00f3knir benda til \u00feess a\u00f0 svo s\u00e9\u00a0<a href=\"https:\/\/psycnet.apa.org\/buy\/2021-30349-001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">n\u00e1kv\u00e6mlega tengt \u00feunglyndi<\/a>. \u00dea\u00f0 eru fj\u00f6lmargar \u00farr\u00e6\u00f0i um kulnun sem \u00fe\u00fa getur fundi\u00f0 \u00e1 vefnum, \u00fear \u00e1 me\u00f0al\u00a0<a href=\"https:\/\/www.who.int\/news\/item\/28-05-2019-burn-out-an-occupational-phenomenon-international-classification-of-diseases\">Vefs\u00ed\u00f0a Al\u00fej\u00f3\u00f0aheilbrig\u00f0ism\u00e1lastofnunarinnar<\/a>.\u00a0<\/p><p>\u00deeir veita nokkrar uppl\u00fdsingar um hvernig \u00e1 a\u00f0 \u00feekkja kulnun, m\u00f6gulegar orsakir hennar og aflei\u00f0ingar, og <a href=\"https:\/\/www.mayoclinic.org\/healthy-lifestyle\/adult-health\/in-depth\/burnout\/art-20046642\">hvernig \u00e1 a\u00f0 h\u00f6ndla \u00fea\u00f0<\/a>.<\/p><p><strong><u>Orsakir kulnunar<\/u><\/strong><\/p><p><a style=\"font-size: 1rem;\" href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/pdfdirect\/10.1002\/wps.20311\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ranns\u00f3knir s\u00fdna<\/a>\u00a0a\u00f0 mikilv\u00e6gustu orsakir kulnunar eru:<\/p><ul><li>miki\u00f0 vinnu\u00e1lag sem gerir \u00fea\u00f0 erfitt a\u00f0 uppfylla kr\u00f6fur starfsins,<\/li><li>skortur \u00e1 eftirliti \u00ed vinnunni: \u00feegar \u00fe\u00fa getur ekki haft \u00e1hrif \u00e1 \u00e1kvar\u00f0anir sem hafa \u00e1hrif \u00e1 vinnu \u00fe\u00edna, hefur\u00f0u takmarka\u00f0 faglegt sj\u00e1lfr\u00e6\u00f0i og \u00fe\u00fa hefur ekki a\u00f0gang a\u00f0 \u00feeim \u00farr\u00e6\u00f0um sem nau\u00f0synleg eru til a\u00f0 vinna \u00e1rangursr\u00edkt starf,<\/li><li>skortur \u00e1 umbun: skortur \u00e1 vi\u00f0urkenningu og fj\u00e1rhagslegum, stofnanalegum e\u00f0a f\u00e9lagslegum umbun,<\/li><li>samf\u00e9lag: skortur \u00e1 g\u00f3\u00f0um tengslum vi\u00f0 anna\u00f0 f\u00f3lk \u00ed vinnunni, skortur \u00e1 stu\u00f0ningi fr\u00e1 yfirm\u00f6nnum og samstarfsm\u00f6nnum, skortur \u00e1 trausti og \u00e1t\u00f6k \u00ed starfi,<\/li><li>skortur \u00e1 sanngirni: \u00feegar \u00fe\u00fa telur \u00e1kvar\u00f0anir \u00ed vinnunni vera \u00f3sanngjarnar,<\/li><li>gildi: \u00feegar markmi\u00f0 og gildi skipulagsheildar eru \u00ed andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 \u00fe\u00edn eigin markmi\u00f0 og gildi.<\/li><\/ul><p><strong><u>Forvarnir og a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0 kulnun<\/u><\/strong><\/p><p><a style=\"font-size: 1rem;\" href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/pdfdirect\/10.1002\/wps.20311\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tilm\u00e6lin<\/a>\u00a0var\u00f0andi forvarnir og a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0 kulnun eru:<\/p><ul><li>breyta vinnumynstri, td vinna minna, taka fleiri p\u00e1sur, for\u00f0ast yfirvinnu, jafna vinnu vi\u00f0 restina af l\u00edfi \u00fe\u00ednu,<\/li><li>\u00fer\u00f3a f\u00e6rni til a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0, td vitr\u00e6na endurskipulagningu, \u00farlausn \u00e1taka, t\u00edmastj\u00f3rnun,<\/li><li>a\u00f0 f\u00e1 f\u00e9lagslegan stu\u00f0ning b\u00e6\u00f0i fr\u00e1 samstarfsf\u00f3lki og fj\u00f6lskyldu,<\/li><li>nota sl\u00f6kunara\u00f0fer\u00f0ir, td n\u00favitundari\u00f0kun,<\/li><li>stu\u00f0la a\u00f0 g\u00f3\u00f0ri heilsu og hreysti, sj\u00e1 um g\u00f3\u00f0an svefn,<\/li><li>\u00fer\u00f3a betri sj\u00e1lfsskilning me\u00f0 \u00fdmsum sj\u00e1lfsgreiningara\u00f0fer\u00f0um, r\u00e1\u00f0gj\u00f6f e\u00f0a me\u00f0fer\u00f0.<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-1cb8491 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"1cb8491\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-e27100a\" data-id=\"e27100a\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dc382e4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"dc382e4\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p><strong><u>Merking \u00feess fyrir vinnu og almenna starfsemi<\/u><\/strong><\/p><p class=\" translation-block\"><span style=\"color: #000000\">\u00cd sumum l\u00f6ndum, td<\/span> <a href=\"https:\/\/www.iknalsemikan.com\/post\/burnout-and-stress-how-sweden-supports-your-mental-health\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0<\/a> <span style=\"color: #000000\">, er kulnun vi\u00f0urkennt \u00e1stand sem einstaklingar geta s\u00f3tt um heilsuleyfi vegna. \u00cd flestum l\u00f6ndum er \u00fea\u00f0 hins vegar ekki enn opinberlega vi\u00f0urkennt sem l\u00e6knisfr\u00e6\u00f0ilegt \u00e1stand. Engu a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur er \u00feetta alvarlegt heilsufarsvandam\u00e1l sem getur stu\u00f0la\u00f0 verulega a\u00f0 daglegri starfsemi \u00feinni og \u00fe\u00fa g\u00e6tir vilja\u00f0 leita \u00fe\u00e9r a\u00f0sto\u00f0ar faga\u00f0ila til a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0 \u00fea\u00f0.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-2db6493 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"2db6493\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-437ac82\" data-id=\"437ac82\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a4a086 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a4a086\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p><strong><u>Merking \u00feess fyrir vinnuf\u00edkn<\/u><\/strong><\/p>\n<p>Burn-out er n\u00e1i\u00f0&nbsp;<a href=\"https:\/\/journals.sagepub.com\/doi\/pdf\/10.1177\/0149206314522301?casa_token=wnU7SFa3TNsAAAAA:RIbdz_8RFV3IoWaqjfFV9hgiixBjT2EAGwZw5Y7iVzMiShug9SCOhl0ITWCl39PUahnvXugVdFmr\">tengt vinnuf\u00edkn<\/a>&nbsp;og getur veri\u00f0 \u00fea\u00f0&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.mdpi.com\/1660-4601\/17\/2\/660\">mikil aflei\u00f0ing<\/a>.<\/p>\n<p>Vinnuf\u00edkn tengist meiri streitu \u00ed tengslum vi\u00f0 vinnu, sem og streitu utan vinnuumhverfis, td vegna fj\u00f6lskylduvandam\u00e1la. Einstaklingar sem eru h\u00e1\u00f0ir vinnu stj\u00f3rna ekki vinnu\u00e1lagi s\u00ednu \u00e1 \u00e1hrifar\u00edkan h\u00e1tt sem getur leitt til kulnunar. Vinnuf\u00edkn tengist einnig vi\u00f0urkenndum ors\u00f6kum kulnunar eins og&nbsp;<a style=\"font-size: 1rem;\" href=\"https:\/\/link.springer.com\/referenceworkentry\/10.1007\/978-3-030-67928-6_183-1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">miki\u00f0 vinnu\u00e1lag, skortur \u00e1 f\u00e9lagslegum stu\u00f0ningi, \u00e1t\u00f6k \u00ed starfi, fr\u00e1viksheg\u00f0un \u00ed starfi<\/a><a style=\"font-size: 1rem;\" href=\"https:\/\/link.springer.com\/referenceworkentry\/10.1007\/978-3-030-67928-6_183-1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">, gagnvirk vinnuheg\u00f0un<\/a><a style=\"font-size: 1rem;\" href=\"https:\/\/link.springer.com\/referenceworkentry\/10.1007\/978-3-030-67928-6_183-1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">, og \u00f3mennska<\/a>&nbsp;sem \u00fe\u00fd\u00f0ir d\u00f3naleg, \u00f3f\u00e9lagsleg og \u00f3kurteis heg\u00f0un.<\/p>\n<p>Frams\u00fdnar ranns\u00f3knir s\u00fdndu \u00fea\u00f0&nbsp;<a href=\"https:\/\/journals.sagepub.com\/doi\/10.1177\/0149206316658348\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">vinnuf\u00edkn sp\u00e1ir fyrir um andlega vanl\u00ed\u00f0an einu \u00e1ri s\u00ed\u00f0ar<\/a>, sem og&nbsp;<a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1002\/hrm.21573\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00fereyta sex m\u00e1nu\u00f0um s\u00ed\u00f0ar<\/a>. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 ef \u00fe\u00fa ert h\u00e1\u00f0ur vinnu, \u00fe\u00e1 getur streitustig \u00feitt aukist me\u00f0 t\u00edmanum og leitt til \u00fereytu, sem er kjarnaeinkenni kulnunar.<\/p>\n<p>Hins vegar er \u00fe\u00f6rf \u00e1 fleiri ranns\u00f3knum til a\u00f0 skilja hvernig og hven\u00e6r vinnuf\u00edkn eykur kulnun.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-bc235bb elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"bc235bb\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-69f9602\" data-id=\"69f9602\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-040ad7a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"040ad7a\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>A\u00f0alatri\u00f0i\u00f0<\/strong><\/p><p><span style=\"color: #000000;\"><b><i>Vinnuf\u00edkn getur valdi\u00f0 alvarlegri kulnun, sem getur valdi\u00f0 \u00fe\u00e9r starfs- og pers\u00f3nulega \u00f3vinnuf\u00e6rni. \u00dea\u00f0 er betra a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir \u00fea\u00f0 me\u00f0 r\u00e9ttum lausnum til a\u00f0 draga \u00far streitu en a\u00f0 \u00fej\u00e1st af aflei\u00f0ingum \u00feess og me\u00f0h\u00f6ndla \u00fea\u00f0. Bati fr\u00e1 fullkomnu kulnunarheilkenni getur veri\u00f0 mj\u00f6g krefjandi og teki\u00f0 m\u00f6rg \u00e1r.<\/i><\/b><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vinnuf\u00edkn og kulnun Hva\u00f0 er kulnun? Kulnun er skilgreind \u00ed International Classification of Diseases 11th Revision (ICD-11) af Al\u00fej\u00f3\u00f0aheilbrig\u00f0ism\u00e1lastofnuninni sem h\u00e9r segir: \u201eKrunnun er heilkenni sem er hugsa\u00f0 sem aflei\u00f0ing af langvarandi streitu \u00e1 vinnusta\u00f0 sem ekki hefur tekist a\u00f0 stj\u00f3rna me\u00f0 g\u00f3\u00f0um \u00e1rangri. \u00dea\u00f0 einkennist af \u00feremur v\u00edddum: tilfinningum um orku\u00feurr\u00f0 e\u00f0a \u00fereytu; aukin andleg fjarl\u00e6g\u00f0\u2026<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"https:\/\/workaddiction.org\/is_is\/burn-out\/\"> <span class=\"screen-reader-text\">Brenna \u00fat<\/span> Lestu meira &quot;<\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"no-sidebar","site-content-layout":"page-builder","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"disabled","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/workaddiction.org\/is_is\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/workaddiction.org\/is_is\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/workaddiction.org\/is_is\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/workaddiction.org\/is_is\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/workaddiction.org\/is_is\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1110"}],"version-history":[{"count":110,"href":"https:\/\/workaddiction.org\/is_is\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4865,"href":"https:\/\/workaddiction.org\/is_is\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1110\/revisions\/4865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/workaddiction.org\/is_is\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}